Serc

Geschiedenis van Almere

Geschiedenis

Volgens archeologen behoort Almere tot een van de oudste bewoonde gebieden van ons land. En zijn er zelfs bewoningssporen gevonden die dateren van ongeveer 6700 voor Chr. Op de opgravingslocatie Hoge Vaart, ten noorden van de A27, zijn de meeste sporen gevonden. Archeologen veronderstellen dat over de gehele periode op deze plek mensen hebben gewoond die leefden van de jacht en visvangst.

Maar Almere en Flevoland zijn toch drooggelegd?

Ja, dat klopt, maar in de prehistorie behoorde een groot gedeelte van het huidige grondgebied van Almere tot het hogere achterland en maakten het deel uit van een uitgestrekt dekzandgebied dat zich naar het oosten (Veluwe) en zuiden (Eemgebied) uitstrekte. Een aftakking van de prehistorische rivier de Eem liep door het landschap en archeologen hebben daar bewoningsresten gevonden. En in de loop van de tijd steeg het water niveau en hierdoor werd het gebied steeds meer onaantrekkelijk om er te verblijven.

In het jaar 44 na Christus wordt er door een Romeinse geograaf en schrijver, Pomponius Mela, geschreven over een veengebied in de riviermond van de Rijn. Dit verbreedde zich tot een meer dat Flevo werd genoemd. Tijdens een krijgstocht tegen Germaanse stammen zou de Romeinse veldheer Germanicus, in het jaar 16 na Christus, zijn troepen over het Flevo hebben vervoerd. Het gebied raakte weer onbewoond na het vertrek van de Romeinen in de vierde eeuw.

Tussen 755 en 768 komt in een kroniek, van de Engelse katholieke zendeling Bonifatius, de naam Almere voor het eerst voor. Bonifatius voerde in 753, van Utrecht naar Oostergo voor het bekeren van Friezen, over het ‘Aelmere’. "Ala" is een Germaans woord en is verwant met het woord "al" wat geheel of groot en erg betekent in samengestelde woorden. En het woord "mere" betekent gewoon meer. De naam Almere betekent dus gewoon “zeer groot meer”. In de veertiende eeuw raakte de naam Aelmere uit de gratie en werd het Zuiderzee genoemd.

Tijdens het bouwrijp maken van Flevoland en Almere, zijn meer dan twintig scheepswrakken gevonden, wat getuigt van een levendige visserij. Eén van die gevonden scheepswrakken was een "koggeschip" en is opgegraven in Almere-Stad en zou tussen 1420 en 1425 zijn vergaan. Hierbij zou het gaan om één van de laatste koggeschepen die op de Zuiderzee heeft gevaren. De gemeente Almere heeft in zijn wapen dan ook een koggeschip opgenomen.

Omdat op 13 en 14 januari 1916 op tal van plaatsen, rond de Zuiderzee, dijken doorbraken door een stormvloed en hoge waterstanden in de rivieren, werd er op 14 juni 1918 de Zuiderzeewet aangenomen, onder leiding van ir. Cornelis Lely, waarin besloten werd de Zuiderzee in te polderen. Deze wet was een zogenaamde raamwet. Het bepaalde alleen dat de Zuiderzee voor rekening van de Staat zou worden afgesloten door een afsluitdijk. De gedeelten die afgesloten waren zouden dan op een later tijdstip drooggemaakt worden. De regering zou later bepalen welke gedeelten ingepolderd zouden worden en in welke volgorde.

Van oorsprong waren de IJsselmeerpolders vooral, of zelfs uitsluitend, bedoeld als landbouwgrond. Na de Tweede Wereldoorlog kwam men echter tot het inzicht dat de snel groeiende bevolking van met name Amsterdam voor een deel elders gehuisvest zou moeten worden. Zo ontwierp men twee steden in de polders Oostelijk en Zuidelijk Flevoland. De stad in Oostelijk Flevoland werd Lelystad. De stad in zuidelijk Flevoland werd op de eerste schetsen nog Zuidweststad genoemd, maar kreeg in de jaren zeventig de naam Almere, naar de vroeg-middeleeuwse naam van de Zuiderzee.

De eerste aanzet voor de bouw van Almere werd gegeven op 30 september 1975 en de eerste woningen in Almere werden opgeleverd in november 1976. De stad werd toen nog direct bestuurd door het Openbaar Lichaam Zuidelijke IJsselmeerpolders (Z.IJ.P.), met een landdrost aan het hoofd. Het landelijk voorgeschreven bouwprogramma voor de nieuwe stad bestond voor 70 tot 80 procent uit sociale woningbouw. Als opdrachtgever en voorbereider van de woningbouw in Almere werd in 1975 de Stichting Woningbouw Almere opgericht, een onderdeel van de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders.

Eind 1979 werd op initiatief van landdrost Han Lammers de algemene Woningbouwvereniging Almere opgericht. Het idee was dat deze vereniging de sociale huurwoningen van de SWA in eigendom en beheer zou overnemen en de resterende bouwopgave van sociale huurwoningen in Almere voortaan voor haar rekening zou nemen. Geheel tegen de tijdgeest in volgde bijna gelijktijdig de oprichting van de christelijke woningbouwvereniging Goedestede, door gelovige Almeerders die hoopten te bevorderen dat er in Almere meer aanwas zou komen voor de nieuwe lokale protestantse kerkgemeenschap.

In 1984 werd wat er nog over was van het OL ZIJP opgedeeld in de gemeenten Almere en Zeewolde. De gemeente Almere beschouwt zich als de rechtsopvolger van het Openbaar Lichaam en voert ook hetzelfde wapen. Tot 1986, de oprichting van de provincie Flevoland, nam het Ministerie van Binnenlandse Zaken de provincietaken waar.

Oorspronkelijk was Almere opgezet als meerkernige stad. Dit beleid is gedeeltelijk losgelaten. Almere Buiten en Almere Stad zijn via de wijk Tussen de Vaarten aan elkaar gegroeid. Tussen de oudste en de nieuwste woonwijken ziet men duidelijk een veranderd woningbouwbeleid terug: in de jaren zeventig was dit gericht op gelijkvormigheid en functionaliteit, in de jaren negentig werd het de trend meer exclusieve en opvallende woningen te bouwen, bijvoorbeeld in de Regenboogbuurt.

Het centrum van Almere Stad, het grootste stadsdeel, is sterk aan het uitbreiden. In 2006 is het eerste deel van het nieuw gebouwde stadscentrum Citymall Almere opgeleverd. Het voornaamste gebouw hiervan is de Citadel, ontworpen door Pritzker Prize-winnaar Christian de Portzamparc. Begin 2007 zijn de nieuwe Schouwburg Almere en Kunstencentrum de Kunstlinie in gebruik genomen. Het opvallende pand, gelegen aan het Weerwater, is op 8 juni 2007 officieel geopend door koningin Beatrix.

Almere is thans de grootste gemeente van Flevoland met 195.609 inwoners (1 mei 2013, bron: CBS), alhoewel Lelystad qua oppervlakte groter is. Qua inwonertal is Almere de zevende gemeente van Nederland.

Almere bestaat op dit moment (Aug 2013) uit 5 stadsdelen:

 

Elk ook weer verdeeld over diverse wijken of buurten.